• 04paź

    Co to właściwie jest książka elektroniczna? Może nie ma wątpliwości, co odróżnia ją na pierwszy rzut oka od książki tradycyjnej (papierowej), ale czy nie warto by się zastanowić, co takiego sprawia, że e-book czy audiobook jest taki wyjątkowy i czy faktycznie warto się nim zainteresować?

    Publikacja elektroniczna

    Publikacja elektroniczna to dosyć szerokie pojęcie. Na pewno nie jest to zamiennik słowa ebook czy książka elektroniczna. Fakt faktem, że książka elektroniczna jest niewątpliwie elektroniczną publikacją, ale nie na odwrót.

    Mówiąc o elektronicznej publikacji mamy raczej na myśli na myśli dowolny dokument w postaci elektronicznej (plik zawierający jakiś przekaz), ale nie koniecznie musi on tworzyć zamkniętą całość. Publikacja elektroniczna może być artykułem zamieszczonym na stronie internetowej, blogu, ale też np.  plikiem ReadMe (plik informacji podstawowych) dołączonym do aplikacji, gry itp…

    Pojęcie publikacji elektronicznej rozszerzyłbym jeszcze bardziej – jest to wszystko to, co opublikowano na nośniku elektronicznym. Zatem można zaliczyć do tej kategorii także płytę Audio CD czy nawet gry komputerowe i oprogramowanie mimo, iż słowo „publikacja” jest bardzo rzadko używane do określenia tego typu rzeczy. Jednak, żeby nie „miodkować” za dużo przejdzmy dalej…

    Ebook

    Słowo ebook zostało wykreowane podobnie jak email, czyli poprzedzone pierwszą literą słowa „electronic” (w Polsce e-książka – książka elektroniczna), dlatego wiele osób tak bardzo utożsamia początki e-booka z Internetem, co jest założeniem bardzo błędnym. Okazuje się, że pierwsze książki elektroniczne miały raczej charakter plików pomocy i tak je określano.

    Jeżeli chodzi o Internet – zawsze służył do przekazywania publikacji elektronicznych, plików czy dokumentacji. Nie jest zatem do końca prawdą, jeśli ktoś powie, że  „książka elektroniczna to książka wydawana w Internecie”. Książka elektroniczna może być przecież przekazana na dowolnym elektronicznym nośnikiem danych.

    Cechy książki elektronicznej

    Bazując poniekąd na Wikipedii (źródło: Ebook) udało mi się wyodrębnić kilka najważniejszych cech, którymi powinna charakteryzować się książka w formie elektronicznej. Oto i one:

    • Przenośność i dostępność – dzięki niewielkim rozmiarom, ogromny zasób książek elektronicznych można przechowywać na nośniku wielkości paznokcia (karty mikro SD). Posiadając również niewielkich rozmiarów czytnik (palmtop, laptop czy nawet komputer stacjonarny) – możemy zabrać ze sobą całą bilbliotekę na koniec świata. :)
    • Przyjazna nawigacja – czyli nie trzeba wertować wszystkich kartek, ale wystarczy wklepać numer strony lub co jest jeszcze bardziej wskazane – utworzyć spis treści w formie aktywnych odnośników (klikasz na rozdział, tytuł i przenosisz się na odpowiednia stronę).
    • Możliwość wyszukiwania – oprogramowanie służące do odczytywania strony powinno umożliwiać przeszukanie tekstu.
    • Czytelność – bazując na nowoczesnych technologiach i praktycznie zerowych kosztach ich stosowania książki elektroniczne powinny charakteryzować się najlepszą czytelnością jaka jest możliwa. Dla portfela wydawcy nie ma znaczenia ile stron taka książka będzie miała, bo koszty druku nie wchodzą w grę. Ebook powinien być na tyle czytelny, aby nie męczył wzroku czytelnika.
    • Nie tylko dla widomych – ebook to doskonałe rozwiązanie również dla osób z dysfunkcjami wzroku. Zamiast czytać przy pomocy alfabetu Braille’a książki elektroniczne powinny być publikowane w takim formacie, w którym możliwe jest jej odsłuchanie (audio lub tekst rozpoznawany prze odpowiedni syntezator mowy).
    • Wykorzystywanie nowych technologii – wydawcy książek elektronicznych powinni sięgać po jak najnowsze, zgodne ze standardami i powszechnie stosowane technologie, które jeszcze bardziej umilą i ułatwią korzystanie z tych książek. Bynajmniej nie chodzi tutaj o zbędne wodotryski, ale o zwyczajny komfort.

    Za jedne z pierwszych prawdziwych e-booków, po części spełniających powyższe cechy, można uznać pliki pomocy systemu Windows  (począwszy od Windows 3) czy podręczniki pomocy systemów Uniksowych (BSD, Linux). W przypadku tych drugich bliżej już określano je jako książki – (manual – podręcznik).

    Audiobooki

    Audiobook można określić jako rodzaj ebooka, który przeznaczony jest do słuchania. Jest to dosyć ciekawe rozwiązanie dla osób, które z jakiś powodów nie mogą czytać. Bynajmniej nie chodzi tutaj tylko o osoby niewidome, ale również o takie, które są np.  słuchowcami i bardziej przemawia do nich dźwięk lub słowo mówione niż słowo pisane.

    Niestety na dzień dzisiejszy audiobooki pozbawione są pewnych zalet, które posiadają ebooki pisane. Szkoda, że jedyny podział jaki znajdziemy to zazwyczaj podział na ścieżki (rozdział 1, rozdział 2 , często bez opisów). Nie ma też możliwości przeszukania materiału, ani szybkiego zapoznania się z zawartością – chociaż kto wie, może już za kilka lat będziemy mogli wypowiedzieć szukaną frazę do mikrofonu i na podstawie rozpoznania słów zostaniemy przeniesiemy do ciekawie scharakteryzowanych fragmentów… Taka możliwość co prawda jest już dzisiaj dostępna, jednak nadal jest to droga technologia i w przypadku Audio CD potrzeba by specjalnego odtwarzacza i dobrze przemyślanych rozwiązań – tak więc, na dzień dzisiejszy możliwe, ale technicznie trudne.

    Nadal jednak możemy posłuchać audiobooka jadąc np. samochodem, czy grając na komputerze, a także wykonując szereg innych czynności, przy których słuch nie jest w pełni wykorzystywany.

    Ebook vs. książka tradycyjna?

    Podsumowując, czy warto w ogóle zwracać uwagę na e-booki? Według mnie, ze względu na łatwość przeszukania zawartości niewątpliwie warto – tego nie zapewni nam żadna książka tradycyjna. Tym bardziej, że nie musimy jej tylko czytać, możemy również słuchać (przypominam, że nie tylko te w formacie dźwiękowym, ale także i te formacie tekstowym).  Niemniej jednak książka „z papieru” ma również szereg zalet, o których nie należy zapominać… O wadach i zaletach ebooków oraz czy ebooki są lepsze od książek tradycyjnych powiem jeszcze za tydzień. Dzisiaj to byłoby na tyle.

    Autor: Paweł @ 13:11

    Tagi: , , , , ,

Jedna odpowiedź

WP_Orange_Techno

Zostaw komentarz

Ważne: moderacja komentarzy jest włączona i przez to możesz nie widzieć od razu swojego komentarza. Nie ma potrzeby wysyłać go ponownie.